Basit Yargılama Usulünde Hak Düşürücü Süreler ve CMK 252 Uyarınca İtirazın Hukuki Sonuçları

Basit Yargılama Usulünün Maddi ve Usuli Hukuk Karakteri

Basit yargılama usulü, ceza muhakemesi sistemimizde klasik duruşma evresinin baypas edilerek, dosya kapsamındaki deliller ve yazılı beyanlar üzerinden hüküm kurulmasını sağlayan, ancak sanık lehine maddi ceza hukuku sonuçları doğuran karma bir kurumdur. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 251. maddesi uyarınca, bu usulün uygulanması halinde mahkumiyet kararı verilirse sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir. Bu indirim, usul kuralı olmanın ötesinde, sanığın hürriyetini doğrudan etkileyen maddi hukuk karakterli bir düzenlemedir.

Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarında bu kurumun sadece bir "yargılama yöntemi" değil, aynı zamanda "lehe kanun" değerlendirmesine tabi tutulması gereken bir "ceza indirimi" olduğu vurgulanmaktadır. Özellikle geçici maddelerle getirilen sınırlamaların iptali sürecinde, Anayasa Mahkemesi’nin 25/06/2020 tarihli kararı ile bu usulün derhal uygulanma ilkesinden ziyade, maddi ceza hukukuna ilişkin lehe düzenlemelerin geriye yürümesi prensibiyle ele alınması gerektiği kesinleşmiştir.

"Basit yargılama usulü, adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarla sınırlı olmak üzere uygulanabilen istisnai bir muhakeme yoludur. 251. maddenin (1) numaralı fıkrasında asliye ceza mahkemesince iddianamenin kabulünden sonra 175. maddenin (2) numaralı fıkrası uyarınca duruşma günü belirlenmeden önce basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebileceği belirtilmiştir."

Kaynak: Anayasa Mahkemesi Kararı - Esas No: 2024/66 - Karar No: 2024/188

Belgeyi Gör

Editörün Notu: Basit yargılama usulünün uygulanması mahkemenin takdirindedir. Ancak bu takdir yetkisi mutlak olmayıp, suçun vasfı ve ceza sınırı uygunsa sanık lehine olan bu usulün uygulanmaması bozma nedenidir.

Basit Yargılama Usulünün Uygulanma Şartları ve Kapsamı

Bir davanın basit yargılama usulü ile görülmesi için hem objektif ceza sınırı şartının hem de süje bazlı sınırlamaların birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Usulün temel ekseni, Asliye Ceza Mahkemesi'nin görev alanına giren ve kanun maddesinde belirtilen ceza miktarını aşmayan suçlardır.

Objektif Şartlar ve Ceza Sınırı

5271 sayılı CMK m. 251/1 uyarınca, adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda bu usulün uygulanması ihtimal dahilindedir. Burada esas alınan kriter, suçun kanuni tanımındaki hapis cezasının üst sınırıdır; arttırıcı veya eksiltici nedenler (teşebbüs, iştirak vb.) bu sınırın belirlenmesinde kural olarak dikkate alınmaz, ancak suçun vasfının değişmesi hali mahkemenin bu usulden vazgeçmesini gerektirebilir.

Süje Bazlı ve Hukuki Engeller

Basit yargılama usulü, sanığın kusur yeteneğini veya savunma imkanlarını doğrudan etkileyen bazı hallerde uygulanamaz. CMK m. 251/7 kapsamında yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı halleri bu usulün önünde engel teşkil eder. Yakın tarihe kadar "sağır ve dilsizlik" hali de bir engel olarak sayılmaktaydı; ancak Anayasa Mahkemesi'nin 2024/188 sayılı kararıyla bu ibare iptal edilmiştir.

"Basit yargılama usulü, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, (...) hâlleri ile soruşturma veya kovuşturma yapılması izne ya da talebe bağlı olan suçlar hakkında uygulanmaz. Basit yargılama usulü, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde uygulanmaz."

Kaynak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu - Madde 251/7-8

Belgeyi Gör

Uygulama Notu: Birden fazla suçun bir arada işlendiği (objektif dava birleşmesi) durumlarda, suçlardan sadece biri bile basit yargılama kapsamı dışındaysa, tüm dosya genel hükümlere göre görülmelidir. Uygulamada bu durum sıklıkla atlanmakta ve kesinleşmiş kararların kanun yararına bozma yoluyla ortadan kaldırılmasına sebebiyet vermektedir.

Yazılı Beyan ve Savunma Süreci: İki Haftalık Kesin Süre

Basit yargılama usulüne geçilmesine karar verildiğinde, mahkeme duruşma açmadan önce taraflara tebligat çıkartmak zorundadır. Bu aşama, savunma hakkının kısıtlanmaması adına kritik önem taşır. 7499 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik neticesinde, daha önce "on beş gün" olan beyan süresi "iki hafta" olarak revize edilmiştir.

Tebligatın İçeriği ve Uyarılar

Sanık, mağdur ve şikayetçiye gönderilecek tebligatta, mahkemenin duruşma yapmaksızın evrak üzerinden karar verebileceği açıkça ihtar edilmelidir. Bu ihtarın eksikliği, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup bozma nedenidir. Tarafların bu iki haftalık süre içinde beyanlarını yazılı olarak sunmaları istenir; ancak bu sürenin geçirilmiş olması mahkemenin hüküm kurmasına engel teşkil etmez, sadece sunulan beyanların değerlendirilmesi mahkemenin takdirinde kalır.

Delillerin Toplanması ve Yazılı Muhakeme

Mahkeme, beyan süresinin dolmasını beklerken ilgili kurum ve kuruluşlardan toplanması gereken belgeleri (adli sicil kaydı, nüfus kayıt örneği, suç konusu eşya raporları vb.) talep eder. Bu aşamada Cumhuriyet savcısının mütalaa verme yükümlülüğü bulunmamaktadır; hakim doğrudan dosya üzerinden CMK m. 223 kapsamında belirtilen beraat, mahkumiyet veya ceza verilmesine yer olmadığı gibi kararlardan birini verebilir.

"Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame; sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını iki hafta içinde yazılı olarak bildirmeleri istenir. Tebligatta duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği hususu da belirtilir. Ayrıca, toplanması gereken belgeler, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilir."

Kaynak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu - Madde 251/2

Belgeyi Gör

Hüküm Kurma ve Zorunlu Ceza İndirimi Mekanizması

Mahkeme, basit yargılama usulü sonucunda bir mahkumiyet hükmü kuracaksa, TCK m. 61 uyarınca temel cezayı belirledikten ve arttırım/indirimleri uyguladıktan sonra, en son aşamada CMK m. 251/3 uyarınca dörtte bir oranında indirim yapmak zorundadır.

İşlem Adımı	Uygulanan Kural	Hukuki Sonuç
Temel Ceza Tayini	TCK m. 61	Alt ve üst sınır arasında belirleme
Nitelikli Haller	TCK m. 86/3 vb.	Artırım veya indirimlerin uygulanması
Basit Yargılama İndirimi	CMK m. 251/3	Sonuç cezada 1/4 oranında indirim
Seçenek Yaptırımlar	CMK m. 251/4	Adli para cezasına çevirme veya Erteleme
HAGB Kararı	CMK m. 251/4	Sanık itiraz etmezse hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Yargıtay Yaklaşımı: Bu indirim oranı, mahkemenin takdirinde değildir. Eğer şartlar oluşmuş ve basit yargılama usulü seçilmişse, bu indirim "matematiksel bir zorunluluk" olarak karşımıza çıkar. İndirimin yapılmaması veya yanlış oranla yapılması, doğrudan hukuka aykırılık teşkil eder.

CMK 252 Kapsamında İtiraz Usulü ve Hak Düşürücü Süreler

Basit yargılama usulü ile verilen kararlar, kural olarak temyiz veya istinaf kanun yoluna değil, "itiraz" kanun yoluna tabidir. Bu itiraz, kararı veren mahkemeye yapılır. İtiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren yedi gündür.

İtirazın Hukuki Niteliği ve Görevli Mercii

İtiraz süresi içinde yapılmazsa hüküm kesinleşir. Ancak süresinde bir itiraz vaki olursa, hükmü veren mahkeme bu kez duruşma açmak ve yargılamaya genel hükümlere göre devam etmek zorundadır. Bu aşamada artık "evrak üzerinden yargılama" safhası kapanmış, "sözlülük ve doğrudan doğruyalık" ilkelerinin geçerli olduğu klasik kovuşturma evresi başlamıştır.

İtirazdan Vazgeçme ve Sonuçları

Duruşma açılmadan önce itirazdan vazgeçilmesi halinde duruşma yapılmaz ve itiraz edilmemiş sayılır. Ancak duruşma açıldıktan sonra vazgeçme, genel hükümlere göre yürüyen davanın seyrini durdurmaz; mahkeme artık duruşma açtığı için nihai kararını genel hükümlere göre vermek durumundadır.

"251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir. İtiraz üzerine hükmü veren mahkemece duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur. Taraflar gelmese bile duruşma yapılır ve yokluklarında 223 üncü madde uyarınca hüküm verilebilir."

Kaynak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu - Madde 252/1-2

Belgeyi Gör

İtiraz Sonrası Genel Hükümlere Göre Yargılama ve Risk Analizi

İtiraz üzerine açılan duruşmada mahkeme, basit yargılama usulü ile verdiği eski hükümle bağlı değildir. Bu durum, sanık açısından ciddi bir hukuki risk oluşturabilir. Zira genel hükümlere geçildiğinde, basit yargılama usulünün sağladığı %25'lik indirim hakkı her zaman korunmamaktadır.

Sanığın İtirazı Halinde İndirimin Kaybedilmesi

Eğer itiraz sadece sanık veya müdafii tarafından yapılmışsa, açılan duruşma sonunda mahkeme yeniden mahkumiyet kararı verirse, bu kez CMK m. 251/3’teki dörtte bir oranındaki indirimi uygulamaz. Bu, yasanın yargılamayı hızlandırma amacına hizmet eden bir "caydırıcılık" mekanizmasıdır. Sanık, duruşma yapılmasını isteyerek indirimden feragat etmiş sayılmaktadır.

Sanık Dışındaki Kişilerin İtirazı ve İndirimin Korunması

Mağdur, müşteki veya katılanın itirazı üzerine genel hükümlere geçilmişse, sanığın lehine olan dörtte bir oranındaki indirim korunur. Burada sanığın bir iradesi bulunmadığı için, üçüncü kişilerin itirazıyla sanığın kazanılmış hakkının zedelenmemesi amaçlanmıştır. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, bu ayrımın gözetilmemesini kanun yararına bozma nedeni saymaktadır.

"Mahkeme, ikinci fıkra uyarınca hüküm verirken, 251 inci madde kapsamında basit yargılama usulüne göre verdiği hükümle bağlı değildir. Ancak, itirazın sanık dışındaki kişiler tarafından yapıldığı hâllerde 251 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca yapılan indirim korunur."

Kaynak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu - Madde 252/3

Belgeyi Gör

Anayasa Mahkemesi İptal Kararları ve Zaman Bakımından Uygulama

Basit yargılama usulünün en sancılı süreci, 7188 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihte halihazırda derdest olan dosyaların durumudur. Kanun’un geçici 5. maddesi, 01/01/2020 itibariyle kovuşturma evresine geçilmiş dosyalarda bu usulün uygulanmayacağını öngörmekteydi.

Geçici 5/1-d Maddesinin İptali ve Lehe Kanun Etkisi

Anayasa Mahkemesi, bu sınırlamanın Anayasa’nın 38. maddesindeki "suçta ve cezada kanunilik" ve "lehe olan hükmün uygulanması" ilkelerine aykırı olduğuna karar vererek "kovuşturma evresine geçilmiş" ibaresini iptal etmiştir. Bu iptal kararı neticesinde, suç tarihi ne olursa olsun, henüz kesinleşmemiş tüm dosyalarda basit yargılama usulü imkanının değerlendirilmesi zorunlu hale gelmiştir.

Yargıtay’ın Bozma Eğilimi

Yargıtay ceza daireleri, bu iptal kararından sonra önüne gelen dosyalarda, eğer suç basit yargılama kapsamındaysa ve yerel mahkeme bu usulü tartışmamışsa, hükmü doğrudan usulden bozmaktadır. Hatta mahkumiyet kararı verilmiş ve indirim yapılmamışsa, bu durum sanık lehine maddi bir hak kaybı olarak görülmektedir.

"Anayasa Mahkemesi'nin 14.01.2021 tarihli ve 25.06.2020 tarihli kararları ile geçici 5/1-d maddesinde yer alan '...kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış...' ibarelerinin, 'Basit yargılama usulü' yönünden Anayasa'nın 38. maddesine aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmesi karşısında, mahkemece sanıklar lehine sonuç doğurabilecek nitelikteki 'basit yargılama usulünün' uygulanma şartları yönünden sanıkların hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi mecburiyeti [bulunmaktadır]."

Kaynak: Yargıtay 7. Ceza Dairesi - Esas No: 2021/5541 - Karar No: 2022/11545

Belgeyi Gör

Basit Yargılama Usulü ile Seri Muhakeme Usulü Arasındaki Farklar

Uygulamada sıklıkla birbirine karıştırılan bu iki kurum, hem uygulanma aşamaları hem de sonuçları bakımından derin farklılıklar içerir. Seri muhakeme usulü soruşturma evresinde savcılık tarafından başlatılırken; basit yargılama usulü kovuşturma evresinde mahkeme tarafından kararlaştırılır.

Uygulanma Zamanı ve Yetki

Seri muhakeme usulünde Cumhuriyet savcısı, şüpheliye bu usulü teklif eder ve kabul halinde bir talepname düzenleyerek mahkemeye gönderir. Basit yargılama usulünde ise savcının bir teklif yetkisi yoktur; iddianame kabul edildikten sonra hakim dosyanın içeriğine göre kendiliğinden (re’sen) bu usule geçebilir.

İndirim Oranları ve Kesinlik

Seri muhakeme usulünde ceza yarı oranında (%50) indirilirken, basit yargılama usulünde indirim oranı dörtte birdir (%25). Ayrıca seri muhakemede şüphelinin müdafi huzurunda kabulü şartken, basit yargılamada sanığın rızası aranmaz; ancak sanık karara itiraz ederek genel hükümlere dönülmesini sağlama hakkına sahiptir.

"Seri muhakeme usulü kapsamındaki suçlar: TCK m. 154/2-3, 170, 179/2-3, 183, 197/2-3, 203, 206, 228/1, 268... Suç, seri muhakeme usulü kapsamında olsa bile yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya sağır ve dilsizlik hâllerinde bu usul uygulanmaz."

Kaynak: Ceza Muhakemesinde Seri Muhakeme Yönetmeliği - Madde 6-7

Belgeyi Gör

İtirazın İncelenmesi ve Ağır Ceza Mahkemesi’nin Rolü

CMK m. 252/6 uyarınca, basit yargılama sonucu verilen hükme karşı yapılan itirazın süresinde olup olmadığı veya itiraz edenin buna hakkı olup olmadığı mahkemesince değerlendirilir. Eğer mahkeme itirazın reddi gerektiği kanaatindeyse, dosyayı doğrudan reddetmek yerine itirazı incelemeye yetkili mercie (kural olarak en yakın Ağır Ceza Mahkemesi veya numara takibindeki Asliye Ceza Mahkemesi) göndermek zorundadır.

Usuli Eksikliklerin Denetimi

İtiraz mercii, sadece "itirazın süresinde olup olmadığını" ve "itiraz hakkının varlığını" denetler. Kararın esasına (ceza miktarı, sübut vb.) giremez. Eğer itiraz usulüne uygunsa, dosya hükmü veren mahkemeye iade edilir ve mahkeme duruşma açmak zorunda kalır.

Kanun Yolunda Hatanın Re’sen Dikkate Alınması

Yargıtay 10. Ceza Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre, basit yargılama usulü uygulanarak verilen bir hüküm sehven "temyiz" veya "istinaf" kanun yoluna tabiymiş gibi üst mahkemeye gönderilirse, bu durum "kanun yolunda hata" olarak kabul edilir. Bu durumda dosya incelenmeksizin, itirazın değerlendirilmesi için mahkemesine iade edilir.

"Kanun koyucu basit yargılama sonucu verilen kararların açıkça itiraza tabi olduğunu belirterek, itiraz sonucu izlenmesi gereken usulü de CMK’nın 251 ve 252. maddelerinde düzenlemiştir... Bu kapsamda verilen kararın CMK’nın 252. maddesinin 1. fıkrasına göre itiraza tabi olması nedeniyle, dosyanın incelenmeksizin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine [karar verilmiştir]."

Kaynak: Yargıtay 10. Ceza Dairesi - Esas No: 2021/16034 - Karar No: 2021/11759

Belgeyi Gör

Basit Yargılama Usulünde HAGB ve Seçenek Yaptırımlar

Duruşma yapılmadan verilen kararlarda da CMK m. 231 uyarınca Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) müessesesi uygulanabilir. Ancak burada özel bir usul kuralı mevcuttur: Sanık, basit yargılama usulü çerçevesinde HAGB uygulanmasına yazılı olarak karşı çıkmamış olmalıdır.

Yazılı Muvafakat Şartı

Genel yargılamada sanığa duruşmada sorulan HAGB kabul beyanı, basit yargılamada dosya üzerinden yürütülen süreç nedeniyle yazılı olarak alınır. Mahkemece gönderilen tebligatta bu husus da yer almalıdır. Sanık, HAGB uygulanmasını istemediğini açıkça beyan etmişse, mahkeme şartları oluşsa dahi HAGB kararı veremez; bu durumda hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara çevrilmesi gündeme gelir.

Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar

CMK m. 251/4 uyarınca, basit yargılama usulünde mahkeme, hapis cezasını adli para cezasına çevirebilir veya erteleyebilir. Bu kararlar verilirken de dörtte bir oranındaki indirimden sonraki sonuç ceza esas alınır. Eğer indirim sonrası ceza HAGB veya erteleme sınırları içindeyse, mahkeme duruşma açmadan bu kararları tesis edebilir.

Savunma Hakkının İhlali ve SEGBİS ile Duruşma Zorunluluğu

Yargıtay ceza daireleri, basit yargılama usulünün uygulanmadığı genel yargılama dosyalarında, sanığın başka suçtan tutuklu veya hükümlü olması durumunda duruşmaya getirtilmemesini veya SEGBİS ile bağlanmamasını "savunma hakkının kısıtlanması" olarak nitelendirmektedir. Ancak basit yargılama usulünde zaten bir duruşma yoktur.

Duruşma Açılmasının Zorunlu Olduğu Haller

Mahkeme, basit yargılama usulüne göre dosya üzerinden karar vermek üzereyken, delillerin yetersiz olduğunu veya tanık dinlenmesi gerektiğini düşünürse, CMK m. 251/6 uyarınca her zaman duruşma açmaya karar verebilir. Duruşma açıldığı andan itibaren genel hükümlere dönülür. Bu durumda sanığın mahkemede bizzat hazır bulunma hakkı tekrar doğar.

Adil Yargılanma Hakkı ve Yüz Yüzelik İlkesi

Özellikle Yargıtay 3. Ceza Dairesi, sanığın cezaevinde olduğu durumlarda, genel yargılamadan basit yargılamaya dönülmesi sürecinde "savunma hakkının kısıtlanmaması" adına titiz bir inceleme yapmaktadır. İptal kararları sonrası dosyanın basit yargılama yönünden değerlendirilmesi için bozulması, sanığa bir nevi "yazılı savunma imkanı" tanınması anlamına gelmektedir.

"Hüküm tarihinde başka suçtan hükümlü olarak bulunan sanık duruşmaya getirtilmeden ya da SEGBİS sistemi aracılığıyla duruşmada hazır edilmeksizin hakkında mahkumiyet hükmü kurulması suretiyle... savunma hakkı kısıtlanarak... dosyanın 'Basit Yargılama Usulü' yönünden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması [gerekmektedir]."

Kaynak: Yargıtay 1. Ceza Dairesi - Esas No: 2021/1926 - Karar No: 2021/2441

Belgeyi Gör

Adliye Pratiği ve Kalem İşlemleri: İtirazdan Kesinleşmeye Süreç Yönetimi

Basit yargılama usulünde dosya akışı, kalem personeli ve avukatlar için belirli hassas noktalar içerir. İddianamenin kabulü sonrası tensip zaptı ile basit yargılamaya karar verilmesi, "durulmuş" bir davanın hızla sonuçlanmasına yol açar.

1. Tensip ve Tebligat: Mahkeme kalemi, CMK m. 251/2 uyarınca hazırlanan açıklamalı tebligatı taraflara gönderir. Bu tebligatta "iki haftalık" sürenin başlangıcı tebliğ tarihidir.
2. Yazılı Beyanların Takibi: Avukatlar, bu süre içinde UYAP üzerinden savunma dilekçelerini sunmalıdır. Süre kaçırılsa dahi hüküm verilinceye kadar sunulan dilekçeler dosyaya girer.
3. Hükmün Tesisi ve Tebliği: Hakim dosya üzerinden kararını verir (Gerekçeli Karar). Karar taraflara tebliğ edilir.
4. İtiraz Süreci: Tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz dilekçesi verilirse, kalem dosyayı hemen duruşma gününe hazırlar (Tensip).
5. Genel Yargılama: Duruşma günü belirlenir, taraflara "duruşmaya gelmeseniz dahi karar verilebilir" ihtarlı davetiye gönderilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler: İtiraz dilekçesinde "duruşma açılmasını istemiyorum, sadece indirime itiraz ediyorum" gibi bir beyan, kanunun amir hükmü karşısında geçersizdir. İtiraz varsa, duruşma açılması "emredici" bir kuraldır.

Sıkça Sorulan Sorular

Basit yargılama usulü uygulanması için sanığın rızası gerekir mi? Hayır, CMK m. 251 uyarınca bu usulün uygulanması mahkemenin re'sen takdirindedir; sanığın önceden onay vermesi gerekmez. Ancak sanık, verilen hükme itiraz ederek duruşma açılmasını ve genel yargılama usulüne geçilmesini sağlama hakkına sahiptir.

Sanık itiraz ettiğinde 1/4 indirim kesinlikle geri mi alınır? Evet, eğer itirazı yapan sadece sanık veya müdafii ise, açılan duruşma sonunda yeniden bir mahkumiyet kurulursa CMK m. 252/3 uyarınca basit yargılama indirimi uygulanmaz. Ancak itiraz mağdur veya savcı tarafından yapılmışsa bu indirim korunur.

Hangi suçlarda basit yargılama usulü kesinlikle uygulanamaz? Üst sınırı iki yılı aşan hapis cezası gerektiren suçlar, şikayete bağlı olmayan ancak soruşturulması izne bağlı suçlar (örneğin memur suçları), yaş küçüklüğü veya akıl hastalığı olan sanıklar ile birden fazla suçun birleştiği ve suçlardan birinin kapsam dışı olduğu durumlarda bu usul uygulanamaz.

İtiraz süresini kaçıran sanık eski hale getirme isteyebilir mi? Eğer tebligatta usulsüzlük varsa veya sanığın elinde olmayan zorunlu bir neden (ağır hastalık, doğal afet vb.) söz konusuysa, itiraz süresinin kaçırılması halinde CMK m. 40 uyarınca "eski hale getirme" talebiyle birlikte itiraz yoluna başvurulabilir.

Kaynakça

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 251, 252.
• Anayasa Mahkemesi Kararı - Esas No: 2024/66 - Karar No: 2024/188.
• Yargıtay 10. Ceza Dairesi - Esas No: 2021/16034 - Karar No: 2021/11759.
• Yargıtay 1. Ceza Dairesi - Esas No: 2022/10738 - Karar No: 2022/8811.
• Yargıtay 7. Ceza Dairesi - Esas No: 2021/5541 - Karar No: 2022/11545.
• Ceza Muhakemesinde Seri Muhakeme Yönetmeliği.

Yasal Uyarı: Bu makale, basit yargılama usulüne ilişkin genel hukuki bilgilendirme ve akademik analiz amacıyla kaleme alınmıştır. Somut olayın kendine özgü koşulları, delil durumu ve güncel yargı içtihatları farklılık gösterebileceğinden, profesyonel bir hukuki yardım alınmadan bu metne dayalı işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Bu içerik hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.

Ana Kategori Rehberi

Bu konunun genel çerçevesi için Ceza Muhakemesi Hukuku Genel Rehberi sayfasına bakabilirsiniz.